'UIT TURF, JENEVER EN ACHTERDOCHT heeft Onze Lieve Heer de Drent gewrocht' Zo luidt een oud gezegde. Maar dat was in voorbije en armoedige tijden. De rijkdom aan, rust en ruimte in de natuur en de gastvrije openheid van de inwoners maken het hedendaagse Drenthe aantrekkelijk voor velen.

Maar kom je als wester- of als zuiderling in Drenthe, dan is het toch wel even wennen aan het dialect dat door een groot deel van de bevolking nog gesproken wordt. Vanzelfsprekend kun je met Vlaams en ABN gewoon boodschappen doen in de winkel. Maar al snel word je aangesproken door een vriendelijke Drent waarbij je je toch wel afvraagt of je het allemaal goed verstaan hebt. Vandaar op onze website een aantal wetenswaardigheden over Drents en zelfs een spoedcursus Drents.

SPOEDCURSUS DRENTS Goeie morgen : Moi Goeie middag : Moi Goeie avond   : Moi Hallo                : Moi Hoi                   : Moi Tot ziens         : Doeg Tot morgen     : Doeg Tot straks       : Doeg Houdoe           : Doeg Dag                 : Doeg

Dan zijn er ook nog een aantal oude Drentse gezegden en wijsheden. Die geven je ook een goed inzicht in de volksaard van de Drenten. Hieronder enkele voorbeelden: Je heurt allèn waj begriept. (Drents gezegde) Je hoort alleen wat je begrijpt. Achteruutkiekn gef kopzeert biet veuruutgaon. (Drents gezegde) Van achteruit kijken tijden het vooruitlopen krijg je hoofdpijn.

Afhankelijk van in welk deel je in Drente zit , varieert de uitspraak ook. Dit zijn alleen maar enkele voorbeelden. Deze variatie toont maar weer eens aan dat het voor een niet Drent eigenlijk helemaal geen zin heeft om voor een vakantie van een paar weken Drents te leren. Gewoon jezelf blijven en je eigen taal spreken, daarmee kom je in Drenthe overal. Zuud-Drenthe         Noord-Drenthe         West-Drenthe water                       waoter                       waeter glazen                      glaozen                    glaezen laat                           laot                            laete

Ingmar Roerdinkholder heeft in het Drents een prachtig gedicht geschreven met als titel "Zunder woorden". Dit gedicht, dat prachtig gebruik maakt van de Drentse taal, geeft je een idee van de vele literaire mogelijkheden die met het Drents bereikt kunnen worden. Zunder woorden door Ingmar Roerdinkholder. Ik heb vandage ‘leerd te praoten in ’n nije taal De taal tussen twei mensen die zunder woorden giet Ik leze ‘t in oen ogen en vule ‘t in mien boek Wij bint gien woorden neudig gedachten liekt genog Ik heb vandage ‘leerd dat woordeloze spraok bestiet Mar wa’k nog leren mutte die stilte te verstaon

Gewoon even een leuk verhaal in het Drents, geschreven door het hondje Binkie. Het is echt waar, zelfs de honden in Drenthe blaffen in het Drents. deur Binkie Ik bin Binkie, een klein zwart siepien en ik woon in Zweel eh …..ik kan proten, echt waor, de wondern bint de wereld nog niet oet. Non jao, niet met elkenien heur, allennig met mien vrouwgien. En dus schref ze alles veur mij op, ze is as ’t ware mien sikketaresse. Umdat ik bar gek op dikke priezen bin, heb ik besleuten um mien beste bientien ( in dit geval dus pootien), maor ies veur te zetten. Pas op, ik bin smangs wal wat grof in de bek! Ik wil ’t ies met je over ’t olde jaor hebben. Wat giet de tied toch hard he? ’t Vrouwgien zeg aaltieding : ”Veur daj ’t kunt weten, bi’j old en versleten”. En dat stiet as ’n paol boven water. Of niet dan? En toch liekt het verduld wal asof de tied stil staon hef, want ik vuul mij vandaag net zo as ’n jaor leden, op 1 jannewari 2005. Zo ziek as ’n hond van al die vette en zute rommel en toen was ook nog net die vreselijke tsunami in Azië op twiede Kerstdag 2004 west. Die lag mij minstens zo zwaor op de maag as die euliebollen en zo. Ien en al ellende! Gelukkig kwammen der al hiel vlot hulpacties op gang. Der wuur een dikke bult geld met op de wal haald. Waor zu’n klein laandtien al niet groot in weden kan! In febrewari 2005 kregen wij hier bij oes in Zweel opiens te maken met hortensiasnuiers. Zie kwammen nog bij de mèensken achter ’t hoes! Bij oes en de buren ok. Dat is toch zeker hondsbrutaol! Of niet dan? Die rötzakken mugt de handen dichtkniepen, da’k ze niet over ’t mat kommen bin, want dan waren ze nog niet jaorig west. Ik haar ze de bokse van de kont scheurd! Körte metten moej maken met zukkenden. ’t Oflopen jaor in meert bin ik opereerd an mien jongeheer! Der zat ’n hiel mal ding an, dat was iniens gaon bloeden en gien klein beetien ok. Eerder haar ’t vrouwgien der al iens an zitten trekken met ’n pincet, want ze dacht dat ’t ’n tiek was. Bij toeren is ze ok zo dom as ’t achtereinde van ’n koe! De dierenarts hef mij mal betrökken. Op ’t eind van ’t liedtien kreeg ik nog ’n dikke antibioticaspuit in mien lief drukt en klaor was Kees. Daor gungen wij weer, hen hoes en achtenvirtig euro lichter! In april is der een neie Paus kommen, dat kan gieniene ontgaon weden. En maor wachten op die witte rook, die wol maor niet kommen en wachten duurt aaltieding lang. Oeteinlijk kwam ’t dan toch en toen was daor dus Benedictus de zestiende. Wat een zwaore bevalling was dat! Het wordt zo zachiesan tied, dat de witte rookmaker de kachel weer opstookt, want dizze neie is al achtenzeuventig jaor. Veul zal der niet veraandern heur, want dizzende hef net zukke olderwetse ideeën as zien veurganger. Olde bokken hebt stieve hoorns! In mei legt alle vogelties een ei! Een boer hier bij oes in Zweel kan daor over met proten. Op ’n dag toen mien vrouwgien net an ’t erpel schellen was bleef e met de trekker bij oes veur de roeten staon. Hie weisterde naor oes, dat wij naor hum toe kommen mussen. Het bleek dat der een vogeltien een nustien bij hum in de trekker bouwd haar. Der lagen vief puntgave eigies in. Um wat veur soort as ’t gung, dat zu’k bij God niet weten, maor ik heb der ies evenpies stief over naodacht. ’t Was vast en zeker ‘een vrömde vogel’! ’t Haar ok maor ien liedtien op ’t rippertoire staon: ”Jao, het is lekker op de trekker, met de rubber deur de blubber…” In juni stun der in de kraant, dat der welkenden ’n hond verzeupen hadden in ’t Oranjekanaol. ’t Is toch ok bij de beesten of, het liekt jao wal asof zukkenden die dat daon hebt de kolder in de kop slaon is. Of niet dan? Het is daj niet veur eigen rechter speulen mugt, maor aans… Onkruud moej met wortel en tak oetruien! En toen was ’t weer juli. Vekaansie! Samen met ’t vrouwgien en heur man (ik nuum hum aaltieding ’t baosien, dat is goed veur zien ego moej maor denken, want as puntien bij paoltien komp hef die arme jong niks in te brengen, ’t vrouwgien hef de boks an), gung wij der op oet met oes campertien. Dit jaor bin wij wat dicht bij hoes bleven, aans ’s jaors gung wij haost aaltieding hen Frankriek. Maor wij zaten met ziekte in de femilie en daorum wol wij niet al te wied vort. Eerst biw op Den Helder antrökken en vandaor bin wij langs de kust naor beneden ofzakt. Toen wij in Egmond aan Zee waren, bint vrienden van oes een daggien bij oes west. Het was toen net bloedhiet en die mèensken waren niet al te veul wend en dat hebt ze dus weten ok. Toen ze weer op hoes angungen, hadden ze de pokkel goed verbraand, maor ’t kun ze niks verrekken, zie gaven gien krimp. Jao jong, an zee met zun en wind, dat is hiel verraoderlijk! Wat waren der ’t oflopen jaor veul orkanen in ’t boetenlaand hè? In augustus eerst al Katrina en die was net weer vort, toen daor in september Rita al weer was. Is je ’t wal opvallen dat die orkanen allemaol vrouwlu-namen hadden? Elke getrouwde keerl zal dat zunder meer begriepen. Dizze is niet van mijzölf heur, ’t stun in de kraant en as ’t niet zo bedroefd was, zulden ij der haost um lachen. Gelukkig bereikt mien vrouwgien gien orkaankracht. As die hellig is, dan is ’t miestentied niet meer as ’n störm in ’n glas water. En weer wuur der dood en verdarf zeid! Op 9 oktober kreeg Pakistan de volle laog. Een hiele zwaore eerdbeving! Tiedens een grote actie op tillevisie wuur der ’n beste flot geld ophaald. Haost alle mèensken met ’t hart op de goeie stee hebt wal wat geven. Oeze keunegin hef ’n ‘substantieel’ bedrag stört. Wat dat precies inholdt… Joost mag ’t weten, maor ’t was vast gien habbekrats, want de starkste scholders moet de zwaorste lasten dragen! Oktober was ok de maond, dat wij Saddam Hoessein op de tillevisie veur de rechter zagen verschienen. Wat een plunnies! De duvel in hoogsteigen persoon! Maor ’t haar der niet veul meer van weg, wat zag e der oet!! Hie keek zo bang as ’n schaop dat hen de slachtbaank voerd wuur. En iniens dacht ik: ”Verroest, dat bedoelt ze dus met ‘een wolf in schaopskleren’. 12 November is de dag, da-at de tandarts, da-at de tandarts, 12 november is de dag, da-at de ta-an-darts bo-o-ren mag! ’t Vrouwgien hef de kinder die op 11 november met ’n lampion an de deur kwammen umdat ’t Sint Meerten was, ’n beste bult slik geven. De lèeste maond van 2005 was tot an de Kerstdagen veur mij agil niet zo gezellig. ’t Vrouwgien haar ’t allerbarstens drok. Ze wus niet waor ze eerst of lest mus weden. Al heur kinder en kleinkinder kwammen over de feestdagen en ze mus aal maor bosschuppen anslepen. Moej naogaon, wat ze zee toen ik um aandacht vruug umdat ik mij stierlijk verveelde. Ze zee: ”Gao maor op de kop staon en dubbelties schieten”! Grrrrrrr... ! Maor wat luup der as ’n rooie draod dwars deur al die maonden van 2005 hen? Juust….. de neie ziektekostenverzekering, die zul in 2006 veur elkeniene geliek trökken worden. Mèensken die ’t niet zo bried hadden, kunden in anmarking kommen veur zörgtoeslag, die oetbetaald zul worden deur de belastingdienst. Het was al begund met ’n brief van ’t Gruune Laand, waorin stun, daj veur ’n bonus van 255 euro in anmarking kunden kommen. Dat was bedacht um de mèensken te stimuleren zo gezond meugelijk te leven. Maor jao, ’n kuurtien veur ’t ien en ’t aander en ’t geld is vort. Daor zakt je de boks van of! Of niet dan? Toen ze hier in hoes verneumen wat ze op mussen hoesten, vulen ze steil achterover. ’n Toertien later kwam der ’n blauwe kevort, waorin stun wat ze van De Belasting kregen. Een schijntien! Net veur de Kerstdagen was ’t binnen. Der waren welkenden, die der ’n mooie naam veur bedacht hadden: ‘Vuurwarktoeslag’! De hoge heren hebt ’n wirwar van regelties bedacht, veur Jan met de pet is ’t abracadabra!!  Zo, met de gedachte van ‘wel schref, die blef’ zet ik bij dizze een punt achter ‘met ’n hap en ’n snap deur 2005’. Ik hoop daj je der met vernuverd hebt! Woef!

Bent u door bovenstaande voorbeelden gefascineerd geraakt door de Drentse taal ? Bezoek dan beslist de Website www.drentsetoal.nl alwaar u nog veel meer prachtige geschriften in het drents zult vinden.

TIP VOOR ZAKENMENSEN: Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat communicatie in het Drents gemiddeld 75% korter is dan in het ABN. Het vergaderen in Drenthe gaat dan ook een stuk efficienter waardoor er flink bezuinigd wordt op vergadertijd. Dit levert diverse voordelen op waaronder een beter begrip en kortere notulen. Doe er uw voordeel mee.                            Enige voorbeelden zijn: - Ik verklaar bij deze de vergadering voor geopend - Wakker wön! - Bent u vandaag de notulist: - schrief ie - Ik denk niet dat deze opmerking significant bijdraagt aan deze discussie - kwats - Uw lijn van redeneren lijkt mij van iedere logica gespeend - Goa toch hen - Ik hoop niet dat u problemen met mijn functioneren hebt - haj wat - Uw voorstel lijkt mij voor dit bedrijf geen resultaten op te leveren - ie bint nie wies - Hetgeen u mij zojuist meedeelde was mij niet geheel duidelijk - hè - Pardon meneer, maar kunt u dat even herhalen? - nog n moal - Excuseer, ik moet even een telefoontje plegen - eem bell´n - Dan is het nu tijd voor de rondvraag of wat verder ter tafel komt - haj nog wat - De vergadering wordt bij deze beeindigd - wie goat noar huus - Dan gaan we nu even pauzeren voor een kopje koffie - Hei nog bier?